Rzym

• 112 - Carabinieri

• 113 – Polizia (policja municypalna)

• 115 - Vigili del Fuoco (Straż Pożarna)

• 116 - Soccorso Stradale (Pomoc Drogowa)

• 118 - Emergenza Sanitaria (Pogotowie Ratunkowe)

• 06-46861 - Questura (Komenda Główna Policji)

• 06-67691 - Vigili Urbani (Policja Drogowa)

• 06-5510 - Croce Rossa (Czerwony Krzyż)

Rzym rozsławili m.in.: Caravaggio, Francesco Roghetti, Horacy, Liberiusz, Lucius Annaeus Seneca, Maderna, Marcello Bacciarelli, Marcin da Altamote, Marcus Tullius Cicero, Oktawian August, Petronius, Św. Anaklet, Św. Bonifacy I, Św. Celestyn, Św. Fabian, Św. Klemens, Św. Lucio, Św. Syriusz, Św. Zefiryn, Wergiliusz

Jeśli kiedykolwiek zamarzyło Ci się, by choć raz zasmakować prawdziwie rzymskiej kuchni, masz niesamowite szczęście! Tak się bowiem wspaniale składa, że zachowała się do dzisiaj genialna księga niejakiego Apicjusza, który zadbał o to, by potomni mieli możliwość przeniesienia się w czasie (a może i w przestrzeni…?) do nieba – takiego w gębie najprawdziwszego Rzymianina. Dzięki monumentalnemu dziełu „O sztuce kulinarnej ksiąg dziesięć” wiemy, jak jadali obywatele Rzymu między I a III wiekiem n.e.

Rostra to słynna mównica wzniesiona na Forum Romanum. Zaprojektowano ją na planie prostokąta o wymiarach 29 x 30 metrów, na 5-metrowej podstawie. Mówcy wchodzili nań od strony zachodniej, gdyż część wschodnia była zdobiona dziobami okrętów, które Rzymianie zdobyli w 338 r. p.n.e. pod Antium, a później również pod Akcjum. Do dzisiaj przetrwały niestety tylko fragmenty podstawy.

Plac Navona (wł. Piazza Navona) powstał z inicjatywy papieża Innocentego X, który do jego budowy wykorzystał starożytny stadion Domicjana. Stadion ten powstał na Polu Marsowym w 86 r. n.e., a swoje przeznaczenie znalazł w organizowanych na nim wyścigów rydwanów i zawodów atletycznych. Innocenty postarał się, by przy projekcie zabudowy zachowano oryginalne rozmiary stadionu - 54 x 276 metrów. Do dzisiaj przetrwał fragment trybun - można go zobaczyć w piwnicach jednego z budynków w północnej części placu.

W połowie XVII wieku na środku placu zbudowano fontannę Czterech Rzek. Osadzono ją wokół obelisku, który na polecenie papieża sprowadzono aż z Egiptu. Cztery postacie wśród egzotycznych palm i zwierząt to symbol czterech rzek z czterech kontynentów - postać z uniesioną ręką to Rio de la Plata, Dunaj i Europa przybrały postać jeźdźca dosiadającego konia, Nilowi osłonięto głowę, a Azja to Ganges. Kilkanaście lat później na miejscu XIV-wiecznej kaplicy wybudowano kościół św. Agnieszki in Agone.

Na Placu Navona powstały jeszcze dwie fontanny - del Moro i Neptuna. Pierwszą, na południu placu, zaprojektował Bernini, a jego Maura w XIX wieku udekorowano delfinami i innymi morskimi stworami. Druga zaś, na północy, to pomysł Giacomo della Porta, a tytułowego Neptuna dodano doń w XIX wieku - 100 lat po zakończeniu jej budowy.

na własne oczy - to jedna z najwspanialszych i najlepiej zachowanych rzymskich budowli pochodzących ze starożytności. Hadrian, cesarz rzymski, wybudował ją na Polu Marsowym ku czci wszystkich bogów.

Pierwszy, prostokątny Panteon powstał w 27 r. p.n.e., jednak ok. 50 lat później spłonął. Dopiero ok. 125 r. n.e. za jego odbudowę wziął się cesarz Hadrian. Postanowił jednak, że nowy panteon powstanie na planie koła, zachował jednak oryginalny portyk, który przetrwał pożar sprzed lat. Na początku VII wieku wschodniorzymski cesarz Fokas sprezentował Panteon papieżowi Bonifacemu IV, który to z Panteonu zrobił chrześcijański kościół Santa Maria ad Martyres (Marii od Męczenników) i to ta zmiana determinowała późniejsze działania konserwacyjne świątyni. W XIV wieku Panteon pełnił funkcję fortecy, a renesansowi budowniczy pod kierownictwem Rafaela Santiego starannie go odnowili. „Kierownika budowy” pochowano w Panteonie, gdzie też później złożono ciała włoskich monarchów - Wiktora Emanuela II i Humberta I.

Tę wspaniałą budowlę stanowi rotunda o średnicy 43,3 metra, o takiej samej wysokości. Do jej wnętrza światło dochodzi tylko i wyłącznie przez centralny otwór w odlanej z betonu kopule, którego średnica wynosi 9 metrów. Owy otwór (oculus) nie jest niczym przykryty, zatem podłoga na środku jest wklęsła z odpływem do zbierania deszczu.

Panteon przez ok. 1300 lat był największą budową kopułową, dopóki w drugiej połowie XV wieku nie wybudowano we Florencji katedry Maria del Fiore. Do dzisiaj turystów zadziwia, jak wspaniale starożytnym udało się potężną masę świątyni złagodzić i odciążyć lekką, strzelistą formą. Niegdyś front, sklepienia przedsionka i kasetony ozdobione były złoconym brązem, który jednak papież Urban VII Barberini przeznaczył na… złom. Wspomniane elementy posłużyły jako materiał na baldachim nad grobem św. Piotra w Watykanie i 60 armat do Zamku św. Anioła. Reakcja Rzymian była dość ostra - stwierdzili bowiem, że „czego nie zniszczyli barbarzyńcy, zniszczył Barberini”. Na życzenie tegoż papieża na Panteonie dobudowano też dwie wieżyczki, które mieszkańcy złośliwie nazwali „oślimi uszami Barberini”, które zdemontowano dopiero w drugiej połowie XIX wieku.

Wewnątrz Panteonu znajdziesz wspaniałe rzeźby z brązu, wiernie strzegące grobów wielkich Rzymian, którzy mieli zaszczyt spocząć właśnie w Panteonie. I tak znajdziemy tutaj kości Perin del Vaga, uchodzącego za drugiego wielkiego asystenta Rafaela, ale i grobowiec wspaniałego malarza i architekta - Baltazara Perruziego. Miejsce doczesne znaleźli tu również król Humbert, królowa Małgorzata, ale i sam Rafael oraz jego narzeczona - Maria Bibbena.

Most św. Anioła (dla Włochów Ponte San Angelo) powstał na miejscu Mostu Eliasza, który został wybudowany na polecenie cesarza Hadriana. Owy cesarz zażyczył sobie rodzinnego mauzoleum na drugim brzegu Tybru, a ośmioprzęsłowy Most Eliasza miał umożliwiać łatwe dojście do tegoż. Jego budowa zakończyła się w 134 r. n.e. Później Mauzoleum Hadriana przemianowano na Zamek św. Anioła, siłą rzeczy więc i most zmienił nazwę. To, co możemy podziwiać dzisiaj, to pięcioprzęsłowa konstrukcja, licząca 35 metrów długości i 7 metrów wysokości. W XVI wieku postawiono na nim rzeźby dwóch świętych - Piotra i Pawła, a wkrótce most ozdobiły wspaniałe posągi aniołów. W drugiej połowie XVII wieku na cokołach ponad balustradami ustawiono natomiast barokowe rzeźby Berniniego. To wszystko sprawia, że zabytek prezentuje się wyjątkowo okazale.

Most Fabrycjusza wybudował w 62 r. p.n.e. Fabrycjusz właśnie, który to z urzędu sprawował pieczę nad rzymskimi drogami. Ten dwuprzęsłowy most spina z brzegiem malutką tybrzańską wysepkę Insula Tiberia i jest najstarszym mostem, jaki się do dzisiaj w Rzymie zachował. Kto ma lęk wysokości, niech się raczej nie wychyla - fabrycjuszowska budowla wisi 57 metrów nad ziemią. Z zachowanych zapisków wynika, że Senat nie chciał sfinalizować budowy, dopóki bezsprzecznie nie stwierdzono, iż most jest wystarczająco wytrzymały, by oddać go do użytku. Przez tych prawie dwa tysiące lat wiele razy go remontowano, likwidując szkody powstałe w wyniku powodzi.

Dzisiejsze „imię” Mostu Fabrycjusza nie jest jego pierwszym - jako że w średniowieczu sąsiadował z gettem, nazywano go Mostem Żydowskim. Z kolei gdy na polecenie Sykstusa V umieszczono na nim dwie czterogłowe hermy, mające przedstawiać Janusa, most okrzyknięto Mostem Czterech Głów. Dziś jednak Włosi mówią na niego „Ponto Fabricio”.

Koloseum (dla Włochów Colosseo) to duma Rzymu, rzecz jasna jedna z wielu. Amfiteatr w latach 70 - 82 n.e. wznieśli cesarze z dynastii Flawiuszów. Widownia tej potężnej budowli jest w stanie pomieścić ok. 50 tysięcy ludzi. Ma kształt elipsy, której obwód liczy 524 metry. Mieści 4 galerie komunikacyjne, a pod areną wije się system podziemnych korytarzy. Na czterech z pięciu kondygnacji wewnętrznych zaplanowano i zorganizowano bufety, natryski, szatnie, pomieszczenia dla gladiatorów, a dla zwierząt - klatki. Z zewnątrz widzimy tylko cztery kondygnacje.

Przed wiekami żądni rozrywki rzymianie mogli wejść do Colosseo lub je opuścić jednym z aż osiemdziesięciu wejść (do dzisiaj zachowały się oznaczenia wejść od XXII do LIV). Mało kto potrafi to sobie wyobrazić, ale już kilkaset lat temu w czasie deszczu lub uciążliwego upału można było przykryć całą widownię specjalną osłoną, tzw. velarium. A wszystko to, aby wygodniej i przyjemniej korzystać z oferowanych przez cesarza rozrywek. I tak przychodzono tu na walki gladiatorów, polowanie na dzikie zwierzęta, czy naumachie (inscenizowanie morskich bitew). Koloseum ma też swoją niechlubną historię - tutaj mordowano chrześcijan, o czym przypomina stojący wewnątrz teatru krzyż. Zanim w XVIII wieku Colosseo uznano za miejsce męczeństwa pierwszych chrześcijan, służyło za kamieniołom.
Swoją nazwę imponujący amfiteatr zawdzięcza sąsiadującemu ogromnemu posągowi Nerona, którego artysta przedstawił jako Helios.

Fontanna di Trevi to najsłynniejsza rzymska fontanna barokowa. Budowę tegoż cuda zakończono w 1776 roku, ale jej projektant - Niccolo Salvi - nie doczekał niestety jej odsłonięcia. Woda tryska w niej dzięki akweduktowi z XIX wieku p.n.e., który doprowadza wodę również do fontanny Barcaccia, sąsiadki Schodów Hiszpańskich. Fontanna robi ogromne wrażenie - ma 20 metrów szerokości i 26 metrów wysokości. Swą nazwę fontanna zawdzięcza młodej dziewczynie - odkryła ono źródło, które wykorzystano przy budowie akweduktu.

Jeśli zwiedzając Rzym stwierdzisz, że musisz tam wrócić, koniecznie wrzuć do fontanny di Trevi choć jedną monetę, a legenda zadba o Twój rychły powrót. Pomożesz tym również miejscowym władzom w utrzymaniu zabytków.